Bomontmanteling in zijn werk

11 maart 2022

Afgelopen week hebben we twee vliegtuigbommen laten ontmantelen. Deze bommen werden gevonden op een terrein ter hoogte van de Wieldrechtse Zeedijk. Direct na de ontmanteling spraken we met onze collega Floris Brandsma. Want wat gaat er nou allemaal aan zo’n ontmanteling vooraf?

Voordat de bom gaat

“Nieuwe terreinen en gebieden kunnen, zelfs in Nederland, nog altijd explosieven bevatten. Dat is natuurlijk geen prettige gedachte als je hier bijvoorbeeld wilt gaan bouwen. Voordat wij een zonnepark ergens gaan bouwen, willen we dus weten of de bodem veilig is.”

“Je kan natuurlijk niet een heel gebied tot meters diep omspitten om te kijken of er iets in de bodem zit. Daarom werken we samen met Bombs Away. Zij doen vanachter hun bureau onderzoek. Dat klinkt wat gek, misschien. Want hoe ontdek je een bom achter een bureau?”

“We ontdekten twee vliegtuigbommen uit de Tweede Wereldoorlog.”
– Floris Brandsma | Solarfields
Floris

Speurwerk achter het bureau

Bombs Away is een onafhankelijk adviesbureau voor opsporing van ontplofbare oorlogsresten. Zij brengen het risico van aanwezige oorlogsresten in kaart. Dit doen ze door onderzoek te doen. Historische bronnen worden daarbij gebruikt. Door heel veel verschillende bronnen samen te voegen en als het ware over elkaar heen te leggen, kunnen zij inschatten of er kans is op explosieven.”

“Als het bureau-onderzoek is gedaan, ontstaat er een risicoanalyse van een gebied. Zo kan het zijn dat er wel explosieven liggen, maar dat ze zó diep liggen, dat er geen gevaar is. Of, zoals bij de Wieldrechtse Zeedijk: hier waren de kans en het risico op explosieven groot. Dan is het natuurlijk tijd voor actie.”

Speurwerk in het veld

“Het vervolg hebben we in dit geval samen met Armaex uitgezet. Zij hebben uiteindelijk het veldonderzoek gedaan, het graafwerk. Met detectiemiddelen bekijken zij of er vreemde voorwerpen in de bodem zitten. En zo ontdekten we twee vliegtuigbommen uit de Tweede Wereldoorlog.”

Bomontmanteling
Één van de twee explosieven die is gevonden en veilig tot ontploffing is gebracht.

“Dat het vliegtuigbommen zijn, weet je niet direct. Er worden eerst verdachte objecten gevonden en daarna moeten deze worden geïdentificeerd. Zo ontdek je precies wat er waar in de bodem zit. Hierna is het tijd voor het ‘ontploffingsplan’.”

“Het gebeurt best vaak dat er een explosief gevonden wordt in een gebied waar deze niet veilig kan worden ontmanteld. Daarom wordt er goed bekeken op welke locatie dit wél veilig kan. In het geval van de Wieldrechtse Zeedijk, moesten we rekening houden met de snelweg, hoogspanningskabels en de spoorlijn. Armaex heeft dit uitgezocht en voorbereid.”

“Zodra de exacte locatie is bepaald en alles in orde is gemaakt, komt de EOD. De Explosieven Opruimingsdienst Defensie brengt de oude bommen uiteindelijk veilig tot ontploffing. Dit doen ze door een enorme berg zand over de bommen te plaatsen.”

Bomontmanteling
Dankzij de inzet van velen konden de twee explosieven veilig worden ontmanteld.

De ontmanteling

“Het is natuurlijk niet ‘lontje aansteken en hard rennen’. Alles gaat super gecontroleerd. Van een grote afstand, wordt dan op commando een knopje ingedrukt. En twee tellen later is het dan al gebeurd: de oude bom is tot ontploffing gebracht. Het startschot voor een nieuw project duurzame energie!”